Skala zainteresowania wydarzeniem była bardzo duża. Główna aula WSPiA, mieszcząca ponad 500 osób, została wypełniona, a dla kolejnej grupy uczestników przygotowano dodatkową salę. Organizatorzy podkreślali, że liczba zgłoszeń była tak duża, iż rekrutację zamknięto bardzo szybko.

Podczas otwarcia Podkarpacki Kurator Oświaty Dorota Nowak-Maluchnik mówiła o mediacji jako ważnym narzędziu pokojowego rozwiązywania konfliktów i przeciwdziałania przemocy w szkołach. Zwróciła również uwagę na rolę nauczycieli, dyrektorów i uczniów zaangażowanych w działalność szkolnych klubów mediatorów.

– Wobec przemocy, która się szerzy, i konfliktów, których jest coraz więcej, mediacje mają ogromny sens. To pokojowy sposób rozwiązywania problemów – podkreśliła Kurator.

O znaczeniu mediacji mówiła również Paulina Piechna-Więckiewicz, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej. Zaznaczyła, że mediacja nie ogranicza się do rozwiązania konkretnego sporu, lecz uczy kultury dialogu, wzajemnego szacunku, słuchania i budowania relacji. W jej ocenie kompetencje miękkie powinny rozwijać się równolegle z kompetencjami cyfrowymi i umiejętnościami związanymi z nowymi technologiami. Wiceminister zwróciła się także bezpośrednio do młodzieży, apelując o reagowanie na przemoc i wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji. – Jedno wasze słowo, jedna wasza reakcja może uratować komuś życie – mówiła Paulina Piechna-Więckiewicz.

Teresa Kubas-Hul, Wojewoda Podkarpacki oraz wykładowca WSPiA, akcentowała z kolei znaczenie rozmowy i szybkiego reagowania na pojawiające się nieporozumienia. Jak wskazywała, nawet niewielki konflikt, jeśli pozostanie bez wyjaśnienia, może z czasem przerodzić się w poważniejszy problem.

– Im wcześniej postawimy na dialog i będziemy ze sobą rozmawiać, tym większa jest szansa na to, że dojdziemy do porozumienia. Zawsze warto rozmawiać, tłumaczyć i wyjaśniać – mówiła Wojewoda. Podkreśliła również, że umiejętności zdobywane przez młodych mediatorów będą przydatne później zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym.

Uczestników powitał również prof. Jerzy Posłuszny, Rektor WSPiA Rzeszowskiej Szkoły Wyższej. W swoim wystąpieniu połączył temat mediacji z ideą społeczeństwa obywatelskiego. – Siła państwa zależy od siły społeczeństwa obywatelskiego. Od tego, jak młodych ludzi będziemy wychowywać w duchu dialogu, porozumienia i postaw prospołecznych, od tego zależy, jak będą później funkcjonować w życiu społecznym – podkreślił Rektor WSPiA. Dodał, że przekonanie o wyższości dialogu i porozumienia nad kłótnią wzmacnia zarówno społeczeństwo, jak i państwo.

Szczególnym punktem programu był wykład prof. Andrzeja Zolla, poświęcony znaczeniu dialogu i porozumienia. Profesor wskazywał, że skuteczny dialog jest możliwy tylko wtedy, gdy jego uczestnicy traktują się po partnersku, są gotowi słuchać argumentów drugiej strony i dopuszczają możliwość zmiany własnego stanowiska.

W swoim wystąpieniu prof. Zoll odnosił się również do dobra wspólnego, demokracji i odpowiedzialności obywatelskiej. Przywołując przykłady z najnowszej historii Polski, pokazywał sytuacje, w których rozmowa między stronami reprezentującymi odmienne poglądy prowadziła do istotnych zmian społecznych i politycznych. Podkreślał też, że demokracja opiera się nie tylko na decyzji większości, ale również na szacunku wobec mniejszości, przestrzeganiu wspólnych zasad i odrzuceniu nienawiści wobec osób myślących inaczej.

Kongres miał także wymiar praktyczny. Uczestnicy mogli obejrzeć symulację mediacji i zobaczyć, jak przebiega rozmowa między stronami konfliktu oraz jaką rolę w dochodzeniu do porozumienia pełni mediator.

XII Kongres Mediatorów Szkolnych i Rówieśniczych potwierdził, że mediacja szkolna i rówieśnicza na Podkarpaciu konsekwentnie się rozwija, a szkolne kluby mediatorów stają się ważnym miejscem kształtowania odpowiedzialności, kompetencji społecznych i kultury dialogu wśród młodych ludzi.